Pen Academic Publishing
Journals • Publish with us • Publishing partnership • About Us • Türkçe
Research article | Open Access
International Journal of Barrier Free Life and Society 2026, Vol 10(1) 1-18

Zihinsel Yetersizlikten Etkilenmiş Kaynaştırma Öğrencilerinin Sınıf Öğretmenlerine Sağlanan Destek Özel Eğitim Hizmetlerinin Belirlenmesi

Uğur Armutcu
Cite this article
Article Type
Research article
Publication Date
July 20, 2026
Pages
1-18
DOI
10.29329/baflas.2026.1441.2

Abstract

Bu araştırmanın amacı, sınıflarında zihinsel yetersizlikten etkilenmiş kaynaştırma öğrencisi bulunan sınıf öğretmenlerine sağlanan özel eğitim hizmetlerinin belirlenmesidir. Araştırmada Bursa ili merkez ilçelerinde bulunan, 32 farklı ilkokul ve 50 farklı sınıfta çalışan sınıf öğretmenleriyle bire-bir görüşmeler yapılmıştır. Katılımcılara sağlanan özel eğitim hizmetlerinin belirlenebilmesi için hazırlanan veri toplama araçları öğretmenler ile birebir görüşülerek uygulanmıştır. Araştırma sonucunda sınıf öğretmenlerinin; Rehberlik Araştırma Merkezleri (RAM) tarafından hazırlanan eğitim planlarına, ilçe özel eğitim değerlendirme kurulu raporlarının hazırlanmasına, okullarında bireyselleştirilmiş eğitim programı (BEP) geliştirme birimi bulunmasına, önerilen özel eğitim hizmetlerine, RAM’lar tarafından hazırlanan eğitim planlarına, hazırlanan BEP içeriklerine, sınıf içi destek ve destek eğitim odalarına yönelik olumlu görüşler belirttikleri görülmüştür. Ayrıca araştırmada sınıf öğretmenlerinin BEP geliştirmeye yönelik yardım alma, destek hizmetlerden faydalanma, zihinsel yetersizlikten etkilenmiş çocuklar ve eğitimleri ile ilgili aldıkları ders, destek hizmetlere gereksinim durumlarına ilişkin ise olumsuz görüşler belirttikleri görülmüştür.

Keywords: Kaynaştırma Zihinsel Yetersizlikten Etkilenmiş Birey Özel Eğitim Hizmetleri Destek Özel Eğitim Hizmetleri Sınıf Öğretmenleri
Cite this article
Armutcu, U. (2026). Zihinsel Yetersizlikten Etkilenmiş Kaynaştırma Öğrencilerinin Sınıf Öğretmenlerine Sağlanan Destek Özel Eğitim Hizmetlerinin Belirlenmesi. International Journal of Barrier Free Life and Society, 10(1), 1-18. https://doi.org/10.29329/baflas.2026.1441.2

  • Akdemir Okta, D. (2008). Kaynaştırma sınıflarına devam işitme engeli olan öğrencilere ve sınıf öğretmenlerine sağlanan özel eğitim hizmetlerinin belirlenmesi. [Yüksek lisans tezi, Anadolu Üniversitesi] (Tez Numarası: 220921). [Google Scholar]
  • Arıkan, M. (2019). Türkiye'de özel eğitim, rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinin örgütleniş biçimi, personelinin görev, yetki ve sorumlulukları. M. Güven (Ed.) Psikolojik danışma ve rehberlik içinde. Ankara: Anı Yayıncılık. [Google Scholar]
  • Avcıoğlu, H., Eldeniz Çetin, M. ve Özbey, F. (2005). Sınıfında kaynaştırma öğrencisi bulunan sınıf ve branş öğretmenlerinin kaynaştırmaya yönelik tutumlarının incelenmesi. Özel Eğitimden Yansımalar (s.79-89). Ankara: Kök Yayıncılık. [Google Scholar]
  • Aydın, A. (2015). Zihinsel yetersizliğe sahip öğrencilere destek eğitim odasında verilen eğitim hizmetlerine ilişkin öğretmen görüşleri. [Yüksek Lisans Tezi, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi]. [Google Scholar]
  • Batu, S. & Kırcaali-İftar, G. (2010). Kaynaştırma. (6.Baskı). Ankara: Kök Yayıncılık. [Google Scholar]
  • Batu, S. &Topsakal, M. (2003). Özel Eğitim Danışmanlığı Süreci ve Bir Danışmanlık Örneği Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 4, (1), https://doi.org/10.1501/Ozlegt_0000000071. [Google Scholar] [Crossref] 
  • Cavkaytar, A.& Diken, İ.H. (2005). Özel Eğitime Giriş. Ankara: Kök Yayıncılık. [Google Scholar]
  • Çalışoğlu, M. & Tanışır, S. (2018). İlkokullarda kaynaştırma eğitimine ilişkin paydaş görüşlerinin incelenmesi. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4, (2), 21-45. https://doi.org/10.31463/aicusbed.465860 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Çerezci, Ö. (2015). Okul Öncesi Eğitim Kurumlarında Yapılan Kaynaştırma Eğitimi Uygulamalarının Kaynaştırma Kriterleri Açısından Değerlendirilmesi. [Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi] (Tez Numarası: 381453). [Google Scholar]
  • Gök, R. (2013). Kaynaştırma eğitimi öğrencisi bulunan ilkokul sınıf öğretmenlerinin sınıf yönetiminde karşılaştıkları zorluklar ve bu zorluklarla başa çıkma yöntemleri. [Yüksek lisans tezi, Akdeniz Üniversitesi] (Tez Numarası: 321934). [Google Scholar]
  • Güzel, N. (2014). Kaynaştırma öğrencisi olan ilköğretim öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimine ilişkin yaşadıkları sorunlar.[Yüksek lisans tezi, İstanbul Yeditepe Üniversitesi,] (Tez Numarası: 355918). [Google Scholar]
  • Kalkan, S., (2020). Çoklu Yetersizliği Olan Öğrencilerin Genel Eğitim Müfredatına Erişimi. S. Rakap (Eds.) Çoklu yetersizliği olan çocukların eğitiminde güncel yaklaşımlar içinde (ss.211-231), Ankara: Vize Yayıncılık. [Google Scholar]
  • Kara, Z. (2016). Sınıf öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimi öğrencilerine yönelik tutumlarını etkileyen faktörlerin incelenmesi. [Yüksek lisans tezi, İstanbul Aydın Üniversitesi] (Tez Numarası: 432580). [Google Scholar]
  • Karabulut, A. (2018). Bütünleştirmede destekleyici özel eğitim hizmetleri: Danışmanlık, sınıf içi destek ve kaynak oda. M. Çitil (Ed.) Bütünleştirme içinde (s.21-39). Ankara: Vize Akademik. [Google Scholar]
  • Kargın, T. (2004). Kaynaştırma: Tanımı, Gelişimi Ve İlkeleri. Ankara Üniversitesi Eǧitim Bilimleri Fakültesi Özel Eǧitim Dergisi, 5(2), 1-13. [Google Scholar]
  • Kuzgun, Y.& Deryakulu, D. (Eds.) (2006). Eğitimde bireysel farklılıklar. (2. Baskı) Ankara: Nobel Yayın Dağıtım. [Google Scholar]
  • Marshall, M. N., & Rossman, G. B. (2014). Designing qualitative research. New York: Sage. [Google Scholar]
  • Ökcün-Akçamuş, M. Ç. (2017). Bütünleştirme destek modelleri. H. Bakkaloğlu & B. Sucuoğlu (Eds.), Okul öncesinde bütünleştirmeyi hayata geçirme içinde (ss. 21-44). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık. [Google Scholar]
  • Pamuk, Y. (2016). Sınıf öğretmenlerinin kaynaştırma eğitimine ilişkin görüşleri. [Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi] (Tez Numarası: 430711). [Google Scholar]
  • Patton, M. Q. (2014). Nitel çalışma ve değerlendirme yöntemleri (3. baskı). (M. Bütün ve S. B. Demir, Çev.). Ankara: Pegem Yayıncılık. (Orijinal kitabın yayın tarihi 1990). [Google Scholar]
  • Rakap, S. & Kalkan, S. (Çev. Eds.). (2017). Özel gereksinimli çocukların eğitimi. Ankara: Nobel Yayıncılık. [Original work: Kirk, S., Gallagher, J., & Coleman, M. R. (2015). Educating exceptional children (14th ed.). New York, NY: Cengage Learning]. [Google Scholar]
  • Sadioğlu, Ö. (2011). Sınıf öğretmenlerinin kaynaştırmaya ilişkin sorunları, beklentileri ve önerilerine yönelik nitel bir araştırma (Yayımlanmamış doktora tezi). Bursa: Uludağ Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. [Google Scholar]
  • Semiz, N. (2018). Özel gereksinimli öğrencilere yönelik destek eğitim odası uygulamalarına ilişkin öğretmen ve aile görüşlerinin belirlenmesi. [Yüksek Lisans Tezi, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi] (Tez Numarası: 511109). [Google Scholar]
  • Söğüt, D. A., & Deniz, S. (2018). Sınıf öğretmenlerinin bireyselleştirilmiş eğitim programı (BEP) hazırlamada karşılaştıkları güçlükler ve kaynaştırma uygulamalarına ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(2), 423-443. https://doi.org/10.17556/erziefd.402532 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Sucuoğlu, B. & Kargın, T. (2010). İlköğretimde kaynaştırma uygulamaları yaklaşımlar yöntemler teknikler. Ankara: Kök Yayıncılık. [Google Scholar]
  • Tuzcuoğlu, N. (2015). Türk Milli Eğitimi’nde Okul Destek Sistemleri. A.Oktay (Ed.) Eğitim Bilimine Giriş içinde (8. Baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. [Google Scholar]
  • Yazıcıoğlu, T. (2018). Tersine kaynaştırma modeli ve uygulama örnekleri. Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi. 4 (1), 39-48. [Google Scholar]
  • Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Şeçkin Akademik ve Mesleki Yayınlar [Google Scholar]
  • Yılmaz, E. ve Melekoğlu, M. A. (2018). Kaynaştırma Eğitiminin Yasa ve Uygulamalardaki Durumunun Türkiye ve Avrupa Bağlamında Değerlendirilmesi. Osmangazi Journal of Educational Research (OJER), 5(1), 1-17. Retrieved from http://ojer.ogu.edu.tr/Storage/OsmangaziJournalOfEducationalResearch/Uploads/OJER-V5-N1-1-TR.pdf [Google Scholar]